[Kỳ 6] Cây cà phê cần gì trong giai đoạn chuyển mùa?
Giai đoạn cuối tháng 4 đến tháng 6 dương lịch là thời điểm quyết định năng suất cả vụ cà phê. Sau những ngày khô nóng cuối mùa khô, cây bước vào đầu mùa mưa - giai đoạn phục hồi sinh trưởng và nuôi trái mạnh. Chăm sóc cây cà phê giai đoạn chuyển mùa không đúng kỹ thuật, cây dễ suy yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
“Lắng nghe” cây cà phê thời điểm này, bà con sẽ hiểu điều cây cần nhất là đủ ẩm, đủ dinh dưỡng, tỉa tán thông thoáng và được bảo vệ khỏi nấm bệnh đầu mùa mưa.
1. Tưới đủ ẩm - việc đầu tiên khi cà phê chuyển mùa
“Sau những ngày nắng nóng kéo dài, đất khô dần, tôi dễ mệt mỏi và suy yếu nếu không được tiếp nước kịp thời.”
Giai đoạn chuyển mùa có nhiệt độ cao, độ ẩm thấp. Vườn không có cây che bóng càng dễ khô hạn. Khi thiếu nước, cây xuất hiện héo rũ buổi trưa, cháy lá non, vàng lá già và rụng lá sớm.
Cây không cần lượng nước lớn như giai đoạn tưới kích thích ra hoa, nhưng cần giữ độ ẩm đất ổn định để hạn chế stress và duy trì sinh trưởng.
Khuyến cáo kỹ thuật (tham khảo):
- Tưới gốc: 400 - 500 lít/gốc/lần tưới.
- Tưới phun mưa: 500 - 600 m³/ha/lần tưới.
- Chu kỳ tưới: 25 - 30 ngày/lần với cà phê kinh doanh trên đất bazan, tùy khí hậu, đất đai và cây che bóng.
Nguồn: Tài liệu đào tạo nông dân sản xuất cà phê bền vững - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, 2015. Định mức mang tính tham khảo, cần điều chỉnh theo kết quả phân tích đất và điều kiện vườn thực tế.
2. Làm cỏ và bón phân cân đối khi vào đầu mùa mưa
“Khi mưa đều hơn, tôi sinh trưởng mạnh và cần nhiều dinh dưỡng để nuôi trái. Nếu cỏ dại cạnh tranh hoặc bón phân không cân đối, trái của tôi sẽ phát triển kém.”
Từ tháng 5 đến tháng 6, cây phục hồi nhanh, trái phát triển mạnh về kích thước, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao. Đây là thời điểm tạo nền tảng năng suất cả vụ.
Các việc cần tập trung trong giai đoạn đầu mùa mưa:
- Làm cỏ để giảm cạnh tranh dinh dưỡng và nước
- Bón phân hữu cơ để nâng cao độ phì nhiêu đất
- Bón vôi (nếu cần) điều chỉnh pH đất về 5.5 - 6.5
- Bón phân vô cơ đúng thời điểm để cây hấp thu hiệu quả
Lưu ý quan trọng: Không bón vôi cùng lúc với phân đạm (urê) hoặc phân lân. Vôi phản ứng với đạm làm bay hơi NH₃, gây thất thoát đạm. Bón vôi trước, cách bón phân vô cơ ít nhất 7 - 15 ngày.
Vùng chưa mưa ổn định cần kết hợp bón phân với tưới nước để tăng hấp thu. Không bón phân khi đất quá khô vì phân dễ thất thoát.
Ngoài dinh dưỡng dưới gốc, bà con nên bổ sung dinh dưỡng qua lá bằng Delfan Plus của Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (VFC), liều 250ml/phuy 200 lít nước, giúp cây phục hồi nhanh và khỏe mạnh hơn.
Lượng phân bón tham khảo:
Loại phân (đầu mùa mưa, tháng 5 - 6) | Liều lượng /ha/lần bón |
Urê | 180 kg |
Lân nung chảy | 350 kg |
Kali clorua | 160 kg |
Hoặc NPK chuyên dùng 16:6:16:13S+TE | 700 - 900 kg |
Phân hữu cơ | Bón quanh tán 1 lần/năm, đầu hoặc giữa mùa mưa |
Nguồn: Tài liệu đào tạo nông dân sản xuất cà phê bền vững - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, 2015. Điều chỉnh theo năng suất vườn và phân tích đất.
3. Đầu mùa mưa vẫn cần theo dõi độ ẩm đất
“Nếu thiếu nước trong giai đoạn này, nhân trái của tôi sẽ bị nhỏ lại.”
Do biến đổi khí hậu, đầu mùa mưa vẫn xuất hiện hạn cục bộ. Đây là thời điểm trái cà phê tăng nhanh kích thước. Thiếu nước làm nhân nhỏ, giảm năng suất và chất lượng thương phẩm.
Ngưỡng tưới bổ sung: Nếu sau 15 - 20 ngày không có mưa đáng kể (hoặc đất vùng rễ khô ở độ sâu 20 - 30cm), cần tưới bổ sung ngay, không chờ đợi.
Bà con không nên chủ quan khi đã vào mùa mưa mà cần tiếp tục theo dõi độ ẩm để tưới bổ sung kịp thời.
4. Tỉa chồi vượt để tập trung dinh dưỡng nuôi trái
“Tôi cần tập trung dinh dưỡng để nuôi trái, không muốn bị chia sẻ cho chồi vượt.”
Đầu mùa mưa là thời điểm chồi vượt phát triển mạnh do độ ẩm tăng và cây được bổ sung dinh dưỡng. Không loại bỏ kịp thời, chồi vượt tiêu hao dinh dưỡng, làm tán rậm rạp, tạo điều kiện cho sâu bệnh.
- Loại bỏ chồi vượt không cần thiết
- Giữ tán cây thông thoáng
- Tập trung dinh dưỡng cho cành mang trái
5. Chủ động phòng nấm bệnh đầu mùa mưa
“Trời ẩm, tán rậm, tôi dễ bị nấm bệnh tấn công nếu không được bảo vệ sớm.”
Độ ẩm cao kết hợp tán cây rậm là điều kiện lý tưởng cho nấm bệnh phát triển, đặc biệt là bệnh thán thư (khô cành, khô quả) và nấm hồng. Phòng bệnh sớm hiệu quả hơn nhiều so với trị khi bệnh đã bùng phát.
- Vệ sinh vườn, tỉa cành tạo tán thông thoáng khi vào mùa mưa
- Theo dõi vết bệnh trên lá, cành, quả non để xử lý sớm
- Phun phòng định kỳ bằng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp, đúng hoạt chất và liều khuyến cáo
Liên hệ Hotline Nông dược VFC để được tư vấn bộ giải pháp phòng trừ nấm bệnh phù hợp và hiệu quả
6. Chăm sóc đúng để tạo nền tảng năng suất
“Nếu được chăm sóc đúng lúc, tôi sẽ có đủ sức để nuôi trái và giữ vững năng suất.”
Chăm sóc cây cà phê giai đoạn chuyển mùa đúng kỹ thuật sẽ giúp cây:
- Giảm stress do khô hạn
- Tăng hiệu quả quang hợp
- Nuôi trái thuận lợi, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn
- Hạn chế nấm bệnh, tạo nền tảng tốt cho năng suất cuối vụ
“Lắng nghe cây cà phê nói” để hiểu cây cần gì trong giai đoạn chuyển mùa và chủ động chăm sóc đúng kỹ thuật ngay từ đầu vụ.
Câu hỏi thường gặp
- Cà phê chuyển mùa bao lâu tưới một lần?
Khoảng 25 - 30 ngày/lần với cà phê kinh doanh trên đất bazan trong giai đoạn chưa mưa ổn định. Khi vào đầu mùa mưa, nếu sau 15 - 20 ngày không mưa đáng kể thì tưới bổ sung.
- Có nên bón vôi cùng lúc với bón phân không?
Không. Bón vôi cách bón phân vô cơ ít nhất 7 - 15 ngày để tránh thất thoát đạm do phản ứng bay hơi NH₃.
- Bón phân vô cơ cho cà phê đầu mùa mưa bao nhiêu là đủ?
Tham khảo: Urê 180 kg/ha, Lân nung chảy 350 kg/ha, Kali clorua 160 kg/ha; hoặc NPK 16:6:16:13S+TE 700 - 900 kg/ha/lần. Điều chỉnh theo phân tích đất và năng suất vườn.
You may be interested
